🌍 Օդի աղտոտվածությունը և հոգեկան առողջությունը․ ինչպե՞ս է վտանգվում մարդու օրգանիզմը

Ժամանակակից աշխարհում օդի աղտոտվածությունը դարձել է ամենամեծ բնապահպանական խնդիրներից մեկը։ Սակայն գիտնականների նոր ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ այն կարող է վնասել ոչ միայն ֆիզիկական, այլև հոգեկան առողջությանը։ 😷🧠

Վերջին տարիներին հետազոտողները հայտնաբերել են բազմաթիվ գեներ, որոնք կապված են դեպրեսիայի, երկբևեռ խանգարման և այլ հոգեկան հիվանդությունների զարգացման հետ։ Սակայն մասնագետների կարծիքով՝ գենետիկան բացատրում է հիվանդությունների առաջացման միայն մի փոքր մասը։ Այդ պատճառով գիտնականները շարունակում են ուսումնասիրել նաև արտաքին միջավայրի ազդեցությունը, և հիմնական կասկածներից մեկը հենց օդի աղտոտվածությունն է։

🔬 Ի՞նչ է ցույց տվել նոր ուսումնասիրությունը

Նոր գիտական ուսումնասիրության համաձայն՝ բարձր աղտոտվածություն ունեցող տարածքներում բնակվելը մեծացնում է նյարդահոգեբուժական հիվանդությունների զարգացման հավանականությունը։ Դրանց թվում են՝

• երկբևեռ խանգարումը,

• դեպրեսիան,

• շիզոֆրենիան,

• անհատականության տարբեր խանգարումները,

• ուժեղ անհանգստությունը։

Բացի հոգեկան խնդիրներից, օդի աղտոտվածությունը կարող է նպաստել նաև՝

• սրտանոթային հիվանդությունների,

• վաղաժամ ծննդաբերության,

• անպտղության,

• տկարամտության զարգացմանը։

Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է հեղինակավոր գիտական ամսագրում, իսկ արդյունքները մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել ամբողջ աշխարհում։ 🌍

📊 Ինչպե՞ս է իրականացվել հետազոտությունը

Գիտնականներն ուսումնասիրել են երկու խոշոր տվյալների բազա՝

• ԱՄՆ-ից՝ մոտ 151 միլիոն մարդու տվյալներ,

• Դանիայից՝ շուրջ 1,4 միլիոն մարդու տվյալներ։

ԱՄՆ-ի տվյալները ներառում էին մթնոլորտային աղտոտվածության ընդհանուր ցուցանիշները շրջանների մակարդակով։ Իսկ Դանիայում հետազոտողները ստացել էին շատ ավելի մանրամասն տեղեկություններ՝ յուրաքանչյուր մարդու բնակավայրի օդի որակի վերաբերյալ՝ ծննդից մինչև 10 տարեկան հասակը։

Այնուհետև այս տվյալները համեմատվել են հոգեկան և ֆիզիկական հիվանդությունների վերաբերյալ բժշկական տեղեկությունների հետ։

⚠️ Վտանգավոր թվեր և արդյունքներ

Հետազոտության արդյունքները բավական մտահոգիչ են։

ԱՄՆ-ում

Օդի առավել աղտոտված շրջաններում ապրող մարդկանց մոտ՝

• երկբևեռ խանգարման հավանականությունը եղել է 27% ավելի բարձր,

• դեպրեսիայի ռիսկը՝ 6% ավելի բարձր։

Դանիայում

Աղտոտված տարածքներում ապրող մարդկանց մոտ արձանագրվել է՝

• շիզոֆրենիայի զարգացման մինչև 150% բարձր ռիսկ,

• երկբևեռ խանգարման 29% աճ,

• անհատականության խանգարումների 162% աճ,

• ծանր դեպրեսիայի 50% աճ։

Գիտնականները նշում են, որ երկրների միջև տարբերությունները կարող են պայմանավորված լինել ինչպես տվյալների ճշգրտությամբ, այնպես էլ գենետիկական, մշակութային և առողջապահական առանձնահատկություններով։

🌱 Ինչո՞ւ է կարևոր օդի մաքրությունը

Մասնագետները վստահ են, որ եթե հետագա ուսումնասիրությունները ևս հաստատեն օդի աղտոտվածության և հոգեկան առողջության միջև կապը, ապա դա կօգնի ավելի արագ ախտորոշել և կանխարգելել բազմաթիվ հիվանդություններ։

Մաքուր օդը կարևոր է ոչ միայն թոքերի և սրտի, այլև մարդու հոգեկան հավասարակշռության համար։ 💚