❄️ Մանրէ, որը կարող է սառույց ստեղծել. զարմանալի փաստեր բնության գաղտնիքների մասին

Բնության աշխարհում գոյություն ունեն միկրոօրգանիզմներ, որոնք կարողանում են գոյատևել ամենածայրահեղ պայմաններում։ Սակայն դրանցից մեկը առանձնանում է իր իսկապես անհավանական հատկությամբ՝ այն կարողանում է ջուրը վերածել սառույցի։ Խոսքը Pseudomonas syringae կոչվող մանրէի մասին է, որը գիտնականների ուշադրության կենտրոնում է արդեն երկար տարիներ։ 🧊🔬

Այս յուրահատուկ մանրէն առաջին անգամ հայտնաբերվել է այն բանից հետո, երբ ագարակներից մեկում որոշ բույսեր անսպասելիորեն ցրտահարվել էին, մինչդեռ հարևան բույսերը մնացել էին անվնաս։ Հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ վնասված բույսերի վրա առկա է հատուկ միկրոօրգանիզմ, որն էլ հետագայում անվանվեց յասամանային պսևդոմոնաս՝ այն բույսի պատվին, որի վրա առաջին անգամ հայտնաբերվել էր։

🧬 Ինչպե՞ս է մանրէն ստեղծում սառույց

Կենսաբանները պարզել են, որ այս մանրէի յուրահատուկ հատկությունը կապված է inaZ կոչվող հատուկ սպիտակուցի հետ։ Այն գտնվում է մանրէի արտաքին բջջապատի վրա և գործում է որպես բյուրեղացման կենտրոն։

Այս սպիտակուցը հավաքում է ջրի մոլեկուլները իր շուրջը և նպաստում դրանց արագ սառեցմանը։ Արդյունքում ջուրը կարող է սառչել սովորականից ավելի բարձր ջերմաստիճանում։ ❄️

Գիտնականների խոսքով՝ inaZ սպիտակուցը նույնիսկ կարողանում է թուլացնել ջրի մոլեկուլների շարժումը, ինչը արագացնում է սառույցի բյուրեղների ձևավորումը։

🌱 Ինչու՞ է այս մանրէն վտանգավոր գյուղատնտեսության համար

Սառույցի առաջացումը լուրջ վնաս է հասցնում բույսերին։ Բյուրեղները քայքայում են բույսերի փափուկ հյուսվածքները, ինչի արդյունքում մանրէն ավելի հեշտ է ներթափանցում բույսի ներս և սնվում այնտեղի նյութերով։

Այս պատճառով Pseudomonas syringae-ն համարվում է գյուղատնտեսության համար վտանգավոր միկրոօրգանիզմ։ Այն կարող է մեծ վնաս հասցնել բերքին, հատկապես ցրտահարության ժամանակաշրջաններում։ 🌾

☁️ Կարո՞ղ են մանրէները ազդել եղանակի վրա

Ամենահետաքրքիր վարկածներից մեկն այն է, որ այս մանրէները կարող են մասնակցել ձյան առաջացման գործընթացին։ Տարբեր երկրներում իրականացված ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ Pseudomonas syringae-ն հայտնաբերվել է մթնոլորտում և նույնիսկ բնական ձյան մեջ։

Սա գիտնականներին ստիպել է մտածել՝ արդյո՞ք այս անտեսանելի միկրոօրգանիզմները կարող են ազդել կլիմայի և տեղումների ձևավորման վրա։ 🌨️ Սակայն այս տեսությունը դեռևս լրացուցիչ ուսումնասիրությունների կարիք ունի։

🎿 Ինչպե՞ս են մանրէներն օգտագործվում արհեստական ձյան արտադրության մեջ

Չնայած վտանգներին՝ այս մանրէն ունի նաև օգտակար կիրառություն։ Այն լայնորեն օգտագործվում է արհեստական ձյան արտադրության ոլորտում։

Հատուկ խառնուրդները, որոնք պարունակում են ոչ կենդանի մանրէներ, լցվում են ձյուն արտադրող սարքերի մեջ։ Թեև մանրէներն արդեն մահացած են լինում, դրանց արտաքին շերտի վրա գտնվող inaZ սպիտակուցը շարունակում է գործել և ստեղծել սառույցի բյուրեղացման կենտրոններ։ ⛷️

Այս տեխնոլոգիան հատկապես կարևոր է լեռնադահուկային հանգստավայրերի համար, երբ եղանակի տաքացումը սպառնում է հալեցնել ձյան շերտը։