⏳ Ինչո՞ւ է ժամանակը հոսում միայն մեկ ուղղությամբ․ տիեզերքի ամենամեծ գաղտնիքը
Բացահայտե՛ք, թե ինչու է ժամանակը հոսում միայն առաջ: Տիեզերքի ամենամեծ գաղտնիքը՝ թերմոդինամիկայի օրենքներից մինչև քվանտային ֆիզիկա:

Մեր առօրյա կյանքում մենք սովոր ենք, որ իրադարձությունները զարգանում են որոշակի հաջորդականությամբ։ Բաժակը ընկնում և կոտրվում է, սակայն հակառակ գործընթացը՝ բեկորների հավաքվելն ու ամբողջական դառնալը, երբեք չի տեսնվել։ Ժամանակի ընթացքը թվում է բացարձակ և անդառնալի, բայց արդյո՞ք ֆիզիկայի օրենքները նույնպես այդպես են կարծում։
Այս հարցի պատասխանը փնտրելու համար գիտնականները ստիպված են եղել խորասուզվել տիեզերաբանության և քվանտային մեխանիկայի խորքերը։ Եկե՛ք պարզենք, թե ինչու է ժամանակն ունի միայն մեկ ուղղություն, որն ընդունված է անվանել ժամանակի սլաք։
🌌 Թերմոդինամիկա և էնտրոպիայի անխուսափելի աճը
Ժամանակի միակողմանի հոսքի հիմնական բացատրությունը թաքնված է թերմոդինամիկայի երկրորդ օրենքում։ Այս օրենքը ներմուծում է էնտրոպիա հասկացությունը, որը պարզ խոսքերով նշանակում է համակարգի անկարգության աստիճանը։
Մաքուր վիճակ: Ցանկացած փակ համակարգ միշտ ձգտում է կարգավորված վիճակից անցնել անկարգության։
Անդառնալիություն: Էնտրոպիան տիեզերքում անդադար աճում է, ինչն էլ սահմանում է ժամանակի ուղղությունը։
Երբ դուք սուրճի մեջ կաթ եք լցնում, դրանք խառնվում են և երբեք ինքնաբերաբար չեն առանձնանում։ Այսպիսով, էնտրոպիայի աճը հանդիսանում է տիեզերական այն շարժիչը, որը մեզ ստիպում է զգալ ժամանակի առաջընթացը։
⚛️ Ինչո՞ւ են ֆիզիկայի հիմնարար օրենքները սիմետրիկ
Զարմանալի է, բայց բացառությամբ թերմոդինամիկայի, ֆիզիկայի գրեթե բոլոր հիմնարար օրենքները ժամանակային սիմետրիա ունեն։ Իսահակ Նյուտոնի մեխանիկան, Ալբերտ Էյնշտեյնի հարաբերականության տեսությունը և քվանտային ֆիզիկայի հավասարումները հավասարապես աշխատում են ինչպես դեպի ապագա, այնպես էլ դեպի անցյալ։
Միկրոաշխարհում՝ ատոմների և տարրական մասնիկների մակարդակում, չկա տարբերություն առաջ և հետ գնալու միջև։ Ժամանակի սլաքը ի հայտ է գալիս միայն այն ժամանակ, երբ միլիարդավոր մասնիկներ միավորվում են և ստեղծում մակրոաշխարհի առարկաները։
🚀 Մեծ պայթյունը և ժամանակի սկիզբը
Ժամանակի հոսքի գաղտնիքը հասկանալու համար պետք է վերադառնալ մոտ 13,8 միլիարդ տարի հետո։ Տիեզերքի ստեղծման պահին՝ Մեծ պայթյունի ժամանակ, այն գտնվում էր ծայրահեղ կարգավորված վիճակում՝ ցածր էնտրոպիայով։
«Տիեզերքի ընդարձակումը թույլ է տալիս, որ էնտրոպիան շարունակաբար աճի, ինչն էլ ապահովում է մեր ներկայի և ապագայի գոյությունը»։
Եթե սկզբնական շրջանում տիեզերքն ունենար առավելագույն անկարգություն, ապա ոչ մի փոփոխություն տեղի չէր ունենա, և ժամանակը պարզապես կկորցներ իր հոգեբանական ու ֆիզիկական իմաստը։
🎯 Ամփոփում
Այսպիսով, ժամանակը հոսում է միայն մեկ ուղղությամբ, քանի որ մեր տիեզերքը ծնվել է կատարյալ կարգով և աստիճանաբար շարժվում է դեպի անկարգություն։ Սա բնության հիմնարար օրենքն է, որը հնարավորություն է տալիս մեզ հիշել անցյալը, բայց ապրել ապագայի ակնկալիքով։
Ցանկանում եք իմանալ ավելին տիեզերքի և գիտական հայտնագործությունների մասին: Բաժանորդագրվե՛ք finepro.am կայքի նորություններին և բաց մի՛ թողեք ամենահետաքրքիր նյութերը:
Թեստ․ Հետաքրքիր փաստեր կենդանիների մասին
10 հարց
Ձեզ կարող է հետաքրքրել
Տեսնել բոլորը →
Մառախուղի մեջ կորած թռիչք․ 1945-ի հուլիսի 28-ի ողբերգական առավոտը

🍽️ Կարո՞ղ է արդյոք ստամոքսը պայթել չափից շատ սնվելուց

🧠 Կարո՞ղ է արդյոք սպառվել մարդու հիշողությունը

🌋 Մարդկության ամենահամարձակ թռիչքը դեպի Երկրի խորքերը

🐙 Զարմանալի փաստեր ութոտնուկների մասին

🌍 Անդառնալի փոփոխություններ Երկիր մոլորակի վրա․ ինչպես է մարդկությունը վնասում բնությանը

📖 Գլաձորի և Տաթևի համալսարանները. միջնադարյան Հայաստանի Օքսֆորդները

Հնդկաստանում մարդակեր առյուծը «դատապարտվել է» ցմահ մեկուսացման

