ԱՄՆ նախագահական ընտրություններ․ հետաքրքիր փաստեր և ընտրական համակարգի առանձնահատկությունները

ԱՄՆ նախագահական ընտրությունները համարվում են աշխարհի ամենաքննարկվող քաղաքական գործընթացներից մեկը։ Ամերիկյան ընտրական համակարգը ունի յուրահատուկ կանոններ և ավանդույթներ, որոնք ձևավորվել են դեռևս տասնիններորդ դարում։ 🗳️

Ո՞վ կարող է դառնալ ԱՄՆ նախագահ

ԱՄՆ Սահմանադրության համաձայն՝ երկրի նախագահ կարող է ընտրվել այն անձը, որը՝

• ծնվել է ԱՄՆ տարածքում,

• դարձել է առնվազն 35 տարեկան,

• և նվազագույնը 14 տարի ապրել է Միացյալ Նահանգներում։

Տասնամյակներ շարունակ նախագահի պաշտոնի համար հիմնական պայքարը ընթանում է երկու խոշոր քաղաքական ուժերի՝ Հանրապետական և Դեմոկրատական կուսակցությունների միջև։

Սակայն օրենքը չի պարտադրում, որ թեկնածուն անպայման որևէ կուսակցության անդամ լինի։ Անկուսակցական թեկնածուն ևս կարող է առաջադրվել, թեև հաղթելու հնարավորությունները սովորաբար շատ փոքր են։

Ջորջ Վաշինգտոնի բացառիկ ռեկորդը

ԱՄՆ առաջին նախագահ Ջորջ Վաշինգտոնը պատմության մեջ մնացել է որպես միակ նախագահը, որը ստացել է ընտրողների ձայների 100 տոկոսը։ ⭐

Հետաքրքիր է, որ նա անկուսակցական էր։ Սակայն ժամանակակից քաղաքական համակարգում գրեթե անհնար է մրցակցել երկու խոշոր կուսակցությունների ներկայացուցիչների հետ։

Ինչո՞ւ ընտրությունները անցկացվում են երեքշաբթի օրը

Միացյալ Նահանգներում նախագահական ընտրություններն անցկացվում են նոյեմբերի առաջին երեքշաբթի օրը։ Այս ավանդույթը պաշտոնապես հաստատվել է դեռևս 1845 թվականին։

Այդ ժամանակ ԱՄՆ բնակչության մեծ մասը ֆերմերներ էին 🚜։ Կիրակի օրերին մարդիկ հաճախում էին եկեղեցի, իսկ երկուշաբթի ճանապարհ էին գնում ընտրատեղամաս հասնելու համար։ Այդ պատճառով երեքշաբթին համարվել է ամենահարմար օրը քվեարկության կազմակերպման համար։

Ի՞նչ է լինում, եթե թեկնածուները հավասար ձայներ ստանան

ԱՄՆ պատմության ընթացքում եղել են դեպքեր, երբ թեկնածուները ստացել են հավասար թվով ձայներ։ Դա տեղի է ունեցել 1800 և 1824 թվականներին։

Այդպիսի իրավիճակում հաղթողին որոշում է Ներկայացուցիչների պալատը։

Ներկայացուցիչների պալատի անդամ դառնալու համար անձը պետք է՝

• լինի առնվազն 25 տարեկան,

• ունենա ԱՄՆ քաղաքացիություն,

• և առնվազն 7 տարի ապրած լինի իր ներկայացրած նահանգում։

Ինչո՞ւ ԱՄՆ-ում գործում է այս բարդ ընտրական համակարգը

Ամերիկացիների կարծիքով՝ եթե նախագահն ընտրվեր միայն ընդհանուր ձայների պարզ մեծամասնությամբ, ապա բնակչությամբ խոշոր նահանգները կարող էին իրենց կամքը պարտադրել փոքր նահանգներին։

Հենց այդ պատճառով էլ ստեղծվել է բազմաստիճան ընտրական համակարգ, որը նպատակ ունի պահպանել նահանգների միջև հավասարակշռությունը ⚖️։

Ջո Բայդենի տարիքային ռեկորդը

2020 թվականի նոյեմբերի 7-ին ԱՄՆ նախագահ ընտրվեց Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ Ջո Բայդենը։

Նա դարձավ ԱՄՆ պատմության ամենատարեց ընտրված նախագահը։ Բայդենը 2020 թվականի նոյեմբերի 20-ին դարձավ 78 տարեկան 🎂։

Մինչ այդ ԱՄՆ ամենատարեց նախկին նախագահը համարվում էր Ջիմի Քարթերը, որը ղեկավարել է երկիրը 1977-1981 թվականներին։ Նա 2020 թվականի հոկտեմբերի 1-ին դարձավ 96 տարեկան։