ԱՄՆ նախագահական ընտրություններ․ հետաքրքիր փաստեր և ընտրական համակարգի առանձնահատկությունները

ԱՄՆ նախագահական ընտրությունները համարվում են աշխարհի ամենաքննարկվող քաղաքական գործընթացներից մեկը։ Ամերիկյան ընտրական համակարգը ունի յուրահատուկ կանոններ և ավանդույթներ, որոնք ձևավորվել են դեռևս տասնիններորդ դարում։ 🗳️

Ո՞վ կարող է դառնալ ԱՄՆ նախագահ

ԱՄՆ Սահմանադրության համաձայն՝ երկրի նախագահ կարող է ընտրվել այն անձը, որը՝

• ծնվել է ԱՄՆ տարածքում,

• դարձել է առնվազն 35 տարեկան,

• և նվազագույնը 14 տարի ապրել է Միացյալ Նահանգներում։

Տասնամյակներ շարունակ նախագահի պաշտոնի համար հիմնական պայքարը ընթանում է երկու խոշոր քաղաքական ուժերի՝ Հանրապետական և Դեմոկրատական կուսակցությունների միջև։

Սակայն օրենքը չի պարտադրում, որ թեկնածուն անպայման որևէ կուսակցության անդամ լինի։ Անկուսակցական թեկնածուն ևս կարող է առաջադրվել, թեև հաղթելու հնարավորությունները սովորաբար շատ փոքր են։

Ջորջ Վաշինգտոնի բացառիկ ռեկորդը

ԱՄՆ առաջին նախագահ Ջորջ Վաշինգտոնը պատմության մեջ մնացել է որպես միակ նախագահը, որը ստացել է ընտրողների ձայների 100 տոկոսը։ ⭐

Հետաքրքիր է, որ նա անկուսակցական էր։ Սակայն ժամանակակից քաղաքական համակարգում գրեթե անհնար է մրցակցել երկու խոշոր կուսակցությունների ներկայացուցիչների հետ։

Ինչո՞ւ են ընտրությունները անցկացվում երեքշաբթի օրը

Միացյալ Նահանգներում նախագահական ընտրություններն անցկացվում են նոյեմբերի առաջին երեքշաբթի օրը։ Այս ավանդույթը պաշտոնապես հաստատվել է դեռևս 1845 թվականին։

Այդ ժամանակ ԱՄՆ բնակչության մեծ մասը ֆերմերներ էին 🚜։ Կիրակի օրերին մարդիկ հաճախում էին եկեղեցի, իսկ երկուշաբթի ճանապարհ էին գնում ընտրատեղամաս հասնելու համար։ Այդ պատճառով երեքշաբթին համարվել է ամենահարմար օրը քվեարկության կազմակերպման համար։

Ի՞նչ է լինում, եթե թեկնածուները հավասար ձայներ ստանան

ԱՄՆ պատմության ընթացքում եղել են դեպքեր, երբ թեկնածուները ստացել են հավասար թվով ձայներ։ Դա տեղի է ունեցել 1800 և 1824 թվականներին։

Այդպիսի իրավիճակում հաղթողին որոշում է Ներկայացուցիչների պալատը։

Ներկայացուցիչների պալատի անդամ դառնալու համար անձը պետք է՝

• լինի առնվազն 25 տարեկան,

• ունենա ԱՄՆ քաղաքացիություն,

• և առնվազն 7 տարի ապրած լինի իր ներկայացրած նահանգում։

Ինչո՞ւ է ԱՄՆ-ում գործում այս բարդ ընտրական համակարգը

Ամերիկացիների կարծիքով՝ եթե նախագահն ընտրվեր միայն ընդհանուր ձայների պարզ մեծամասնությամբ, ապա բնակչությամբ խոշոր նահանգները կարող էին իրենց կամքը պարտադրել փոքր նահանգներին։

Հենց այդ պատճառով էլ ստեղծվել է բազմաստիճան ընտրական համակարգ, որը նպատակ ունի պահպանել նահանգների միջև հավասարակշռությունը ⚖️։

Ջո Բայդենի տարիքային ռեկորդը

2020 թվականի նոյեմբերի 7-ին ԱՄՆ նախագահ ընտրվեց Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ Ջո Բայդենը։

Նա դարձավ ԱՄՆ պատմության ամենատարեց ընտրված նախագահը։ Բայդենը 2020 թվականի նոյեմբերի 20-ին դարձավ 78 տարեկան 🎂։

Մինչ այդ ԱՄՆ ամենատարեց նախկին նախագահը համարվում էր Ջիմի Քարթերը, որը ղեկավարել է երկիրը 1977-1981 թվականներին։ Նա 2020 թվականի հոկտեմբերի 1-ին դարձավ 96 տարեկան։