🌍 Ինչ է մնացել անցյալի անտառներից ու արոտավայրերից. Էկոլոգիական ճգնաժամի հետքերով

Թեև այսօր համաշխարհային օվկիանոսի ջրերը աստիճանաբար մաքրվում են պլաստիկ թափոններից, բնապահպանական մեկ այլ՝ ավելի լուրջ խնդիր մնում է ստվերում։ Անտառների և արոտավայրերի կորուստը սպառնում է մեր մոլորակի կենսաբազմազանությանը, սակայն այս հարցին դեռևս անբավարար ուշադրություն է դարձվում։

Ներկայումս բնական լանդշաֆտների միայն 5 տոկոսն է գտնվում պետական հատուկ պաշտպանության տակ։ Մարդկությունը արդեն իսկ ոչնչացրել է համաշխարհային արոտավայրերի ավելի քան 90 տոկոսը՝ դրանք հիմնականում վերածելով գյուղատնտեսական հողատարածքների։

🐆 Սերենգետի. Տանզանիայի հնագույն էկոհամակարգը

Այս սավաննան համարվում է Երկրագնդի ամենահին բնական համակարգերից մեկը։ Բնապահպանների կարծիքով՝ միլիոնավոր տարիների ընթացքում այստեղ կլիմայական էական տատանումներ չեն եղել, ինչի շնորհիվ բուսական և կենդանական աշխարհը պահպանվել է գրեթե նախնական տեսքով։

Այնուամենայնիվ, նույնիսկ այս պահպանվող տարածքը խոցելի է։ Տեղի բնակիչների գործունեությունը մեծ վնաս է հասցնում բնությանը. ընտանի անասունները հաճախ ներխուժում են արգելոցային գոտիներ, իսկ որսագողությունը շարունակում է նվազեցնել խոշոր կաթնասունների թիվը։

🌿 Բաննիի խոտհարքներ. Հնդկաստանի աղուտների խնդիրը

Գուջարաթ նահանգի ընդարձակ դաշտերը մնացել էին անձեռնմխելի մինչև նախորդ դարի 60-ական թվականները։ Իրավիճակը փոխվեց, երբ կառավարությունը, փորձելով պաշտպանել հողերը աղուտներից, ներմուծեց օտարածին բուսատեսակներ։

Այդ բույսերը սկսեցին «խեղդել» տեղական բուսականությունը՝ խաթարելով բնական հավասարակշռությունը։ Գետերի վարարումների հետևանքով Բաննիի հողատարածքների գրեթե կեսը ներկայումս աղակալված է և անպտուղ։

🐎 Մոնղոլական տափաստան. Չինաստան, Մոնղոլիա և Ռուսաստան

Ավելի քան 885,000 քառակուսի կիլոմետր տարածք զբաղեցնող այս տափաստանը ձգվում է հյուսիսարևելյան Չինաստանից մինչև Սիբիր։ Սակայն երաշտը և հանքարդյունաբերությունը զգալիորեն կրճատել են դրա մակերեսը։

Իրավիճակը վատթարանում է նաև տնտեսական գործոնների պատճառով.

• Ավանդական քոչվոր անասնապահությունը փոխարինվում է խոշոր ֆերմերային տնտեսություններով։

• Քաշմիրի բրդի բարձր պահանջարկը հանգեցրել է այծերի թվաքանակի անվերահսկելի աճի։

• Այծերը սնվում են բույսերի արմատներով, ինչը թույլ չի տալիս հողածածկույթին վերականգնվել։

🌾 Մեծ հարթավայրեր. Հյուսիսային Ամերիկայի կորուստը

Այս վիթխարի հարթավայրերի միայն կեսն է պահպանել իր վայրի բնությունը։ Էկոհամակարգի քայքայումը սկսվեց դեռևս 19-րդ դարում, երբ զանգվածաբար ոչնչացվեցին միլիոնավոր ամերիկյան բիզոններ։

Այսօր բնական խոտածածկույթը փոխարինվել է ցորենի և եգիպտացորենի դաշտերով։ Ի տարբերություն տեղական բույսերի, այս մշակաբույսերը դիմացկուն չեն երաշտի նկատմամբ, ինչը հանգեցնում է հողերի հետագա ամայացմանը։