🍷 Արենիի քարանձավը. ինչո՞ւ է աշխարհի ամենահին գինու գործարանը հայկական

Հայաստանը հաճախ անվանում են թանգարան բաց երկնքի տակ, սակայն երբեմն ամենաարժեքավոր գանձերը թաքնված են լինում երկրի խորքերում: Վայոց Ձորի մարզում գտնվող Արենի-1 քարանձավը համաշխարհային հնագիտության ամենամեծ հայտնություններից է: Հենց այստեղ է հայտնաբերվել աշխարհի ամենահին գինու գործարանը, որն ունի ավելի քան 6000 տարվա պատմություն:

Այս հոդվածում կպարզենք, թե ինչու է այս բացառիկ հնագիտական համալիրը հանդիսանում հենց հայկական մշակութային ժառանգության արմատը և ինչպես է այն փոխել գինեգործության համաշխարհային պատմությունը:

🍇 6000-ամյա պատմության հնագիտական ապացույցները

2007 թվականին սկսված պեղումների արդյունքում հայ և օտարերկրյա գիտնականները քարանձավում հայտնաբերեցին ամբողջական մի արտադրական համալիր: Այն ներառում էր խաղող տրորելու հարթակներ, կավե կարասներ, խմորման տակառներ և նույնիսկ չորացած խաղողի կորիզներ ու ցողուններ:

Քիմիական հատուկ լաբորատոր հետազոտությունները հաստատեցին, որ կավե անոթների պատերին առկա են մալվիդին նյութի հետքեր: Սա այն գունանյութն է, որը բնորոշ է միայն կարմիր գինուն: Այս փաստը անհերքելիորեն ապացուցեց, որ քարանձավում կատարվել է գինու պրոֆեսիոնալ արտադրություն:

🇦🇲 Ինչո՞ւ է այս հայտնագործությունը բացարձակապես հայկական

Արենիի քարանձավի գինեգործական համալիրի հայկական լինելը հիմնավորվում է մի քանի պատմական և կենսաբանական գործոններով.

• Տեղական խաղողի սորտերի շարունակականություն. Քարանձավում հայտնաբերված խաղողի կորիզների ԴՆԹ հետազոտությունը ցույց է տվել, որ դրանք հանդիսանում են ներկայիս հայկական հանրահայտ Արենի խաղողի սորտի նախահայրը:

• Մշակութային անդադար կապ. Գինու պատրաստման և կարասներում հասունացման ավանդույթը Հայկական լեռնաշխարհում երբեք չի արմատախլվել. այն փոխանցվել է սերնդեսերունդ:

• Ծիսական արարողություններ. Հնագետների պնդմամբ՝ գինու արտադրությունը կապված է եղել տեղական հնագույն հավատալիքների և հուղարկավորության ծեսերի հետ, ինչը բնորոշ է միայն տվյալ տարածաշրջանի բնիկներին:

👞 Աշխարհի ամենահին կաշվե կոշիկը

Նույն քարանձավում հայտնաբերվել է նաև աշխարհի ամենահին կաշվե կոշիկը (մոտ 5500 տարեկան), որը պատրաստված է մեկ կտոր տավարի կաշվից: Սա խոսում է այն մասին, որ այս տարածքում ապրող մարդիկ ունեցել են բարձր զարգացած մշակույթ և արհեստագործական հմտություններ:

📈 Ինչպե՞ս է Արենին զարգացնում Հայաստանի զբոսաշրջությունը

Արենիի քարանձավը այսօր դարձել է Հայաստանի կարևորագույն այցեքարտերից մեկը: Այն գրավում է հազարավոր միջազգային զբոսաշրջիկների, պատմաբանների և գինեսերների:

Ամեն տարի անցկացվող Արենի գինու փառատոնը հիանալի հնարավորություն է կապելու հազարամյա պատմությունը ժամանակակից զբոսաշրջության հետ՝ բարձրացնելով Հայաստանի ճանաչելիությունը աշխարհում:

Ամփոփում. Արենիի քարանձավը սովորական հնավայր չէ: Այն պատմական հզոր վկայություն է այն մասին, որ Հայաստանը հանդիսանում է համաշխարհային գինեգործության բնօրրանը, իսկ հայկական գինին ունի արմատներ, որոնք գնում են դեպի մարդկային քաղաքակրթության սկիզբը: