Երջանկության գիտությունը` ինչ է իրականում ասում գիտությունը

Երջանկությունը մարդկության ամենահին ձգտումներից մեկն է։ Սակայն միայն վերջին տասնամյակներում է, որ Հոգեբանություն և Նյարդաբանություն սկսել են խորությամբ ուսումնասիրել՝ ինչն է իրականում մեզ երջանիկ դարձնում։ Այսօր արդեն կան գիտական հիմնավորված պատասխաններ, որոնք հաճախ տարբերվում են մեր ինտուիցիայից։

Ինչ է երջանկությունը գիտության տեսանկյունից

Գիտնականները երջանկությունը դիտարկում են ոչ միայն որպես պահի հաճույք, այլ որպես ընդհանուր կյանքի բավարարվածություն։ Այն ներառում է՝

• դրական հույզեր

• կյանքի իմաստի զգացում

• հարաբերությունների որակ

Այս մոտեցումը հաճախ կոչվում է «բարեկեցություն» (well-being)։

Դոպամին, սերոտոնին և ուղեղը

Մեր երջանկության զգացողությունը մեծապես կապված է ուղեղի քիմիայի հետ։ Հատկապես կարևոր են՝

• դոպամինը՝ մոտիվացիայի և հաճույքի համար

• սերոտոնինը՝ հանգստության և կայունության համար

Սակայն կարևոր է հասկանալ, որ այս նյութերը միայն կարճաժամկետ ազդեցություն ունեն։ Երկարաժամկետ երջանկությունը ձևավորվում է մեր վարքագծով և մտածելակերպով։

Ինչն է իրականում դարձնում մեզ երջանիկ

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ երջանկության հիմնական աղբյուրներն են՝

1. Հարաբերություններ

Ուժեղ սոցիալական կապերը ամենակարևոր գործոններից են։ Մարդիկ, ովքեր ունեն վստահելի ընկերներ և ընտանիք, զգալիորեն ավելի երջանիկ են։

2. Շնորհակալության զգացում

Ամենօրյա փոքր բաների գնահատումը մեծացնում է ընդհանուր բավարարվածությունը կյանքից։

3. Ֆիզիկական ակտիվություն

Կանոնավոր շարժումը բարելավում է տրամադրությունը և նվազեցնում սթրեսը։

4. Նպատակներ և իմաստ

Երբ մարդը ունի նպատակ, նա ավելի քիչ է զգում դատարկություն և անհանգստություն։

5. Ներկայում ապրելու ունակություն

Մեդիտացիա և ուշադրության կենտրոնացումը ներկա պահին օգնում են նվազեցնել մտքերի քաոսը։

Ինչը չի տալիս երկարատև երջանկություն

Շատերը կարծում են, որ երջանկությունը գալիս է փողից կամ նյութական ձեռքբերումներից։ Սակայն հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ՝

• եկամտի աճը ունի սահմանափակ ազդեցություն

• մարդիկ արագ հարմարվում են նոր պայմաններին

• նյութական բաները չեն ապահովում երկարաժամկետ բավարարվածություն

Այս երևույթը հայտնի է որպես «հեդոնիկ ադապտացիա»։

Ինչպես կիրառել գիտական խորհուրդները

Եթե ցանկանում եք բարձրացնել ձեր երջանկության մակարդակը՝

• ամեն օր գրեք 3 բան, որոնց համար շնորհակալ եք

• ավելի շատ ժամանակ անցկացրեք սիրելիների հետ

• սահմանեք փոքր, հասանելի նպատակներ

• զբաղվեք ֆիզիկական ակտիվությամբ

• փորձեք մեդիտացիա կամ շնչառական վարժություններ

Երջանկությունը պատահականություն չէ։ Այն հմտություն է, որը կարելի է զարգացնել։ Գիտությունը հստակ ցույց է տալիս, որ իրական երջանկությունը գալիս է ոչ թե արտաքին պայմաններից, այլ մեր ներքին աշխարհից, հարաբերություններից և գիտակցված ընտրություններից։