📖 Գլաձորի և Տաթևի համալսարանները. միջնադարյան Հայաստանի Օքսֆորդները

Միջնադարյան Հայաստանի կրթական համակարգը եվրոպական առաջադեմ չափանիշներին համահունչ զարգացում է ապրել: Գլաձորի և Տաթևի համալսարանները հանդիսացել են արևելյան քրիստոնեական աշխարհի ամենահզոր գիտակրթական կենտրոնները: Այս հաստատություններում ձևավորվել են ժամանակի մտավորականության լավագույն ավանդույթները։

Այդ բարձրագույն դպրոցները ոչ միայն հոգևոր կենտրոններ էին, այլև իսկական գիտական ինստիտուտներ, որտեղ ուսումնասիրվում էին ինչպես աստվածաբանություն, այնպես էլ աշխարհիկ գիտություններ:

Գլաձորի համալսարան. պատմության «Երկրորդ Աթենքը» 🏛️

13-րդ դարի վերջին հիմնադրված Գլաձորի համալսարանը դարձավ հայ փիլիսոփայական, բնագիտական և գրչության մշակույթի դարբնոցը: Համալսարանի հիմնադիր Ներսես Մշեցին և նրա գործը շարունակող Եսայի Նշեցին ստեղծեցին կրթական այնպիսի միջավայր, որն իրավամբ արժանացավ «Երկրորդ Աթենք» պատվանունին:

Այստեղ ուսուցանվում էին միջնադարյան բարձրագույն կրթության հիմնական ուղղությունները՝

• «Յոթ ազատ արվեստները»՝ քերականություն, ճարտասանություն, տրամաբանություն (տրիվիում):

• Թվաբանություն, երկրաչափություն, աստղաբաշխություն և երաժշտություն (քվադրիվիում):

• Աստվածաբանություն, փիլիսոփայություն և ձեռագրական արվեստ:

Տաթևի համալսարան. գիտության և արվեստի ամրոցը 🏰

14-րդ դարում Տաթևի համալսարանը ստանձնեց հոգևոր և մտավոր կյանքի առաջնորդությունը: Հովհան Որոտնեցու և Գրիգոր Տաթևացու ջանքերով այն դարձավ գիտական մտքի, մանրանկարչության և երաժշտագիտության ամենաբարձր կենտրոնը:

Տաթևի կրթական համակարգի առանձնահատկությունները 📚

Տաթևի համալսարանն ուներ հստակ կառուցվածք, որտեղ ուսանողները ստանում էին խորացված գիտելիքներ:

1. Գրչության և մանրանկարչության արվեստ՝ ստեղծվում էին բացառիկ ձեռագրեր և մանրանկարներ:

2. Երաժշտական կրթություն՝ ուսուցանվում էր երգեցողություն և խազագիտություն:

3. Աստվածաբանական և փիլիսոփայական բանավեճեր՝ զարգացվում էր քննադատական մտածողությունը:

Միջնադարյան համալսարանների պատմական ժառանգությունը 🌟

Գլաձորի և Տաթևի համալսարանները ոչ միայն պահպանեցին հայ մշակութային ինքնությունը, այլև մեծ ավանդ ունեցան համաշխարհային գիտության մեջ: Այդ կենտրոններում կրթված գործիչները տարածում էին լուսավորություն, գրագիտություն և ազգային արժեքներ:

✨ Այսօր այդ վանքային համալիրները հանդիսանում են մեր պատմական հպարտության և անսասան ոգու վկաները: Finepro.am կայքում կարող եք ծանոթանալ հայկական պատմամշակութային ժառանգության այլ հետաքրքիր էջերին ևս: