🌌 Զորաց քարերի առեղծվածը. աստղադիտարա՞ն, գերեզմանատու՞ն, թե՞ այլ բան

Հայաստանի հնագույն պատմության ամենահետաքրքիր ու վիճահարույց էջերից մեկը կապված է Սյունիքի մարզում գտնվող Զորաց քարեր հուշարձանի հետ։ Այս մեգալիթյան համալիրը, որը ժողովրդի շրջանում հայտնի է նաև Քարահունջ անվամբ, տասնամյակներ շարունակ գրավում է ինչպես տեղացի, այնպես էլ միջազգային գիտնականների ու զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։

Այսօր մենք կփորձենք վերլուծել հիմնական գիտական վարկածները՝ հասկանալու համար, թե ի վերջո ինչ նպատակով է կառուցվել այս վիթխարի հուշարձանը։

🔭 Վարկած առաջին. Հնագույն աստղադիտարան

Ամենատարածված և ռոմանտիկ վարկածներից մեկն այն է, որ համալիրը ծառայել է որպես նախապատմական աստղադիտարան։ Այս տեսության հիմնադիրն է ակադեմիկոս Պարիս Հերունին, ով մանրամասն հետազոտություններ է անցկացրել տարածքում։

• Քարերի անցքերը. Համալիրի բազմաթիվ քարերի վերին մասում առկա են հարթ անցքեր։ Ըստ աստղագիտական վարկածի՝ դրանք ուղղված են եղել երկնային մարմինների, մասնավորապես՝ Արեգակի, Լուսնի և որոշակի աստղերի շարժմանը հետևելու համար։

• Տարիքը. Եթե այս վարկածն ամբողջությամբ հաստատվի, ապա Զորաց քարերը կարող են համարվել աշխարհի հնագույն աստղադիտարաններից մեկը, որն ունի ավելի քան 7500 տարվա պատմություն։

Վարկած երկրորդ. Դամբարանադաշտ և պաշտամունքի վայր

Հակառակ աստղագիտական տեսությանը, ժամանակակից հնագետների մեծ մասը հակված է այն կարծիքին, որ կառույցն ունի զուտ հուղարկավորության և պաշտամունքային նշանակություն։

🏛️ Հնագիտական պեղումների արդյունքները

Տարածքում կատարված պեղումների ընթացքում հայտնաբերվել են բազմաթիվ կրոմլեխներ, դամբարաններ և հնագիտական իրեր, որոնք թվագրվում են բրոնզի և երկաթի դարերով։ Ըստ այս մոտեցման՝ քարերի վրայի անցքերը կարող էին օգտագործվել դրանք պարաններով տեղափոխելու կամ ծիսական արարողությունների ժամանակ կենդանիներ կապելու համար։

🛡️ Պաշտպանական կառույց կամ ամրոց

Որոշ մասնագետներ էլ կարծում են, որ քարերի այս դասավորությունը կարող էր ծառայել որպես բնակատեղիի պաշտպանական պատ կամ խորհրդանշական սահմանագիծ, որը պաշտպանել է տվյալ ժամանակաշրջանի ցեղերին արտաքին վտանգներից։

🕊️ Ամփոփում. Ինչպե՞ս ընկալել հուշարձանը

Անկախ այն հանգամանքից, թե գիտական որ ուղղությունն է ավելի մոտ ճշմարտությանը, Զորաց քարերը մնում են հայկական լեռնաշխարհի ամենատպավորիչ մշակութային արժեքներից մեկը։ Այն վկայում է մեր նախնիների բարձր քաղաքակրթության, ճարտարապետական հզոր մտքի և բնության հետ ներդաշնակ ապրելու կարողության մասին։

Եթե դեռ չեք այցելել այս հրաշալի վայրը, ապա անպայման ներառեք այն ձեր հաջորդ ճամփորդական ծրագրում՝ անձամբ զգալու հազարամյակների շունչն ու էներգիան։