🍏 «Հինգ վայրկյանի կանոնը»․ Գիտական իրականությո՞ւն, թե՞ վտանգավոր առասպել

Շատերիս է հայտնի այն իրավիճակը, երբ համեղ պատառը գետնին ընկնելիս արագ վերցնում ենք՝ կատակելով, թե «հինգ վայրկյանի կանոնը» գործեց։ Սակայն հայտնի չէ, թե կոնկրետ երբ է առաջացել այս տարածված պատկերացումը։

Որոշ պատմաբաններ նշում են, որ դրա ակունքները տանում են դեպի Չինգիզ Խանի ժամանակաշրջան։ Ըստ ավանդույթի՝ աշխարհակալն ասել է, որ սնունդը մնում է օգտագործելի, եթե այն գետնին է գտնվում ոչ ավելի, քան հինգ ժամ։ Դարերի ընթացքում այդ ժամերը վերածվել են վայրկյանների, սակայն այս վարկածին հավատալը դժվար է, քանի որ մոնղոլներն հազիվ թե կիրառեին ժամանակի չափման ճշգրիտ մեթոդներ։

🔬 Ի՞նչ են փաստում գիտական հետազոտությունները

Գիտնականները որոշեցին փորձարկել այս թեզը և պարզել, թե արդյոք ժամանակն ազդում է սննդամթերքի վարակման վրա։ Հետազոտության ընթացքում տարբեր մակերեսների վրա գցեցին ձմերուկի կտորներ, կարագով հաց և ժելե հրուշակեղեն։

Որպես փորձնական մակերեսներ ընտրվեցին հետևյալ նյութերը.

• Չժանգոտվող պողպատ,

• Կերամիկական սալիկներ,

• Բնական փայտ,

• Գորգագործական ծածկույթ։

Մասնագետները սնունդը մակերեսներին թողեցին 1, 5, 30 և 300 վայրկյան, այնուհետև լաբորատոր պայմաններում ուսումնասիրեցին դրանցում առկա վտանգավոր մանրէների քանակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն դարձվեց աղիքային էնտերոբակտերիաներին, որոնք առաջացնում են մարսողական համակարգի լուրջ խանգարումներ և բորբոքումներ։

📊 Արդյունքներ, որոնք կստիպեն ձեզ մտածել

Գիտական փորձերը ցույց տվեցին, որ որքան երկար է սնունդը մնում գետնին, այնքան շատ բակտերիաներ է այն հավաքում։ Սակայն սա ամենևին չի նշանակում, որ արագ վերցնելու դեպքում սնունդն անվտանգ է։ Նույնիսկ ամենաճարպիկ մարդը չի հասցնի ուտելիքը գետնից վերցնել նախքան միկրոօրգանիզմների ներթափանցումը։ Մանրէները սննդի վրա են հայտնվում ակնթարթորեն՝ շփման առաջին իսկ միլիվայրկյանին։

🧫 Մակերեսի և սննդի կառուցվածքի դերը

Աղիքային վարակների տարածման արագությունը մեծապես կախված է ինչպես սննդի բաղադրությունից, այնպես էլ մակերեսի տեսակից.

• 💧 Խոնավ սնունդ: Մանրէներն անհամեմատ ավելի արագ են բազմանում և փոխանցվում, եթե թաց սննդամթերքն ընկնում է կոշտ ու հարթ մակերեսի վրա։ Ահա թե ինչու չժանգոտվող պողպատին դիպչած ձմերուկի կտորը հավաքեց ամենաշատ բակտերիաները։

• 🕸️ Չոր սնունդ և գորգեր: Գորգի վրա ընկած հացը պարունակում էր նվազագույն քանակությամբ միկրոօրգանիզմներ, քանի որ գորգի կառուցվածքը նվազեցնում է սննդի անմիջական շփման մակերեսը։

Այնուամենայնիվ, finepro.am-ը հիշեցնում է, որ ցանկացած պարագայում գետնին ընկած սնունդն օգտագործելը պարունակում է առողջական ռիսկեր։ Մաքրությունն ու հիգիենան ձեր առողջության լավագույն երաշխիքն են։