🌊 Երկրի ամենախորը կետը․ ի՞նչ է թաքնված Մարիանյան իջվածքի հատակում

Մեր մոլորակի մեծ մասը ծածկված է ջրով, սակայն օվկիանոսների խորքերը դեռևս մնում են ավելի քիչ ուսումնասիրված, քան լուսնի մակերևույթը։ Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան մասում տեղակայված Մարիանյան իջվածքը համարվում է Երկրի ամենախորհրդավոր ու անհասանելի վայրը։ Այս տեկտոնական ճեղքվածքի ամենախորը կետը՝ Չելենջեր անդունդը, ունի գրեթե 11 հազար մետր խորություն, որտեղ տիրում են մարդու համար անհավանական պայմաններ։

Երկար ժամանակ գիտնականները կարծում էին, որ այդպիսի ծայրահեղ միջավայրում կյանքի որևէ դրսևորում հնարավոր չէ։ Սակայն ժամանակակից գիտական հետազոտությունները ապացուցեցին հակառակը՝ բացահայտելով մի լիովին առանձնահատուկ էկոհամակարգ։

🔬 Կյանքը բացարձակ մթության և տոկունության սահմանագծին

Մարիանյան իջվածքի հատակին տիրող պայմանները կարելի է անվանել դժոխային։ Այնտեղ ջրի ջերմաստիճանը տատանվում է սառցակալման սահմանագծին՝ 1-ից 4 աստիճան Ցելսիուս, իսկ ջրային ճնշումը գերազանցում է մակերևութային ճնշումը ավելի քան հազար անգամ։ Այսպիսի միջավայրում սովորական կենդանիների ոսկորներն ու խեցիները պարզապես կփշրվեին կամ կլուծվեին ջրի մեջ։

Այնուամենայնիվ, այս խորություններում հանդիպում են արտասովոր էակներ, որոնք հարմարվել են գոյատևմանը։ Այստեղ չկա արևի լույս, ինչը նշանակում է, որ բացակայում է նաև լուսասինթեզը, իսկ կենսական շղթան հիմնված է վերևից թափվող օրգանական մնացորդների վրա։

🐟 Ովքե՞ր են անդունդի բնակիչները

Օվկիանոսի հատակի ամենատարածված բնակիչներից են հսկայական ամֆիպոդները՝ խեցգետնակերպերի տեսակներ, որոնք սովորականից անգամներով մեծ են։ Նրանց օրգանիզմն օգտագործում է հատուկ քիմիական միացություններ, որոնք պաշտպանում են բջիջները կործանարար ճնշումից։

Բացի այդ, գիտնականներին հաջողվել է հայտնաբերել աշխարհի ամենախորջրյա ձկանը՝ Մարիանյան լիպարիսին (ծովային խխունջ)։ Այս ձկնատեսակն ունի ամբողջովին թափանցիկ մաշկ, որի միջով երևում են ներքին օրգանները, և զուրկ է կարծր ոսկորներից, ինչը թույլ է տալիս դիմակայել հսկայական ծանրությանը։

• Քսենոֆիոֆորներ՝ միաբջիջ հսկա օրգանիզմներ, որոնք կլանում են ջրի տղմային նստվածքները։

• Բազմախոզան որդեր՝ էակներ, որոնք սնվում են քիմիասինթեզող բակտերիաներով։

• Լումինեսցենտային ձկներ՝ սեփական լույս արձակող արտասովոր էակներ, որոնք որսում են զոհերին խավարում։

🌊 Ինչո՞ւ է կարևոր այս խորությունների ուսումնասիրությունը

Մարիանյան իջվածքի կենսաբազմազանության ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս մեզ վերանայել կյանքի ծագման և գոյության մասին պատկերացումները։ Այս էքստրեմոֆիլները՝ ծայրահեղ պայմաններին հարմարված օրգանիզմները, կարող են բանալի հանդիսանալ այլ մոլորակների վրա կյանքի հնարավոր ձևերը հասկանալու համար։

Մեր մոլորակը դեռ լի է անհավանական գաղտնիքներով, և յուրաքանչյուր նոր սուզում դեպի անդունդ փոխում է գիտության պատմությունը։ Եթե ցանկանում եք ավելին բացահայտել բնության հրաշքների և գիտական նորությունների մասին, հետևեք finepro.am կայքի թարմացումներին և բաց չթողնեք հաջորդ հետաքրքիր նյութերը։