👞 Արենի-1 քարանձավ. աշխարհի ամենահին կոշիկն ու գինու արտադրամասը

Հայաստանը հարուստ է պատմամշակութային այնպիսի գանձերով, որոնք պարբերաբար վերափոխում են համաշխարհային քաղաքակրթության մասին մեր պատկերացումները: Արենի-1 քարանձավը (հայտնի նաև որպես «Թռչունների քարանձավ») հենց այն բացառիկ վայրերից է, որտեղ կատարված հնագիտական պեղումները ցնցեցին ամբողջ գիտական աշխարհը:

Վայոց ձորի մարզում՝ Արփա գետի հովտում գտնվող այս բնական հուշարձանը դարձել է մարդկության պատմության ամենակարևոր հնագիտական վայրերից մեկը: 🌟

👞 Աշխարհի ամենահին կաշվե կոշիկը

2008 թվականին Արենի-1 քարանձավում հնագետների միջազգային խումբը հայտնաբերեց աշխարհի ամենահին կաշվե կոշիկը: Ռադիոածխածնային հետազոտությունը ցույց տվեց, որ այն ունի ավելի քան 5500 տարվա պատմություն՝ թվականագրվելով մ.թ.ա. 3500 թվականով:

• Նյութը և պատրաստումը. Կոշիկը պատրաստված է տավարի կաշվի մեկ ամբողջական կտորից և անթերի պահպանվել է քարանձավի չոր ու կայուն միկրոկլիմայի շնորհիվ:

• Հետաքրքիր դետալներ. Աջ ոտքի համար նախատեսված այս կոշիկի ներսում լցված էր չոր խոտ, որը, ըստ հնագետների, ծառայել է կոշիկի ձևը պահպանելու կամ ոտքը տաք պահելու համար:

Այս գյուտը հաստատեց, որ Հայկական լեռնաշխարհում կաշեգործությունն ու արհեստագործությունը բարձր մակարդակի վրա են գտնվել դեռևս պղնձեքարեդարյան (էնեոլիթյան) ժամանակաշրջանում: 🧵

🍷 Հնագույն գինեգործարանը. գինեգործության օրրանը

Արենի-1-ը միայն կոշիկով չզարմացրեց գիտնականներին: 2011 թվականին այստեղ հայտնաբերվեց աշխարհի հնագույն համալիր գինեգործարանը, որը նույնպես ունի շուրջ 6100 տարվա պատմություն:

🍇 Ինչպե՞ս էր կազմակերպված գինու արտադրությունը

Քարանձավում հայտնաբերված գինեգործական համակարգը ներառում էր.

1. Խաղողի ճզման տաշտ. Կավե մեծ հարմարանք, որտեղ ոտքերով ճզմում էին խաղողը:

2. Կարասներ և հնձաններ. Խաղողահյութի հավաքման և հնեցման համար նախատեսված հատուկ անոթներ:

3. Օրգանական մնացորդներ. Հնագետները հայտնաբերել են խաղողի կորիզներ, քամված կլեպներ և չորացած որթատունկի մնացորդներ, որոնք պատկանում են Vitis vinifera տեսակին:

Այս բացահայտումը վերջնականապես ապացուցեց, որ Հայաստանը հանդիսանում է համաշխարհային գինեգործության հնագույն կենտրոններից մեկը: 🍇

🏛️ Ինչո՞ւ են ցուցանմուշները պահպանվել այդքան անթերի

Արենի-1 քարանձավում հայտնաբերված օրգանական նյութերի՝ կաշվի, փայտի, չորացած մրգերի և բույսերի զարմանալի պահպանվածությունը պայմանավորված է քարանձավի հատուկ պայմաններով:

Քարանձավի ներսում ջերմաստիճանը մնում է կայուն, իսկ օդը բավականին չոր է: Բացի այդ, հնագույն շերտերը ծածկված են եղել չղջիկների աղբի շերտով, որն ազդել է որպես բնական պահպանիչ (կոնսերվանտ)՝ կանխելով օրգանական նյութերի քայքայումը հազարամյակների ընթացքում: 🦇

💡 Եզրակացություն

Արենի-1 քարանձավը պարզապես հնագիտական վայր չէ. այն մեր հնագույն նախնիների կենցաղի, մշակույթի և բարձր զարգացվածության լուռ վկան է: Այս բացահայտումները շարունակում են գրավել հազարավոր զբոսաշրջիկների և հետազոտողների ուշադրությունն ամբողջ աշխարհից:

👉 Բացահայտե՛ք Հայաստանի անսպառ պատմությունն ու մշակութային ժառանգությունը Finepro.am կայքում և մնացե՛ք տեղեկացված մեր ամենահետաքրքիր հոդվածներին: