🏛️ 5 զարմանալի փաստ Հռոմեական Կոլիզեում-ի մասին, որոնք քչերն են գիտեն

Հին Հռոմի խորհրդանիշներից ամենահզորը, անկասկած, Կոլիզեումն է։ Այս հսկայական ամֆիթատրոնը ոչ միայն ճարտարապետական գլուխգործոց է, այլ նաև մարդկության պատմության ամենատպավորիչ ժամանցային կառույցներից մեկը։ Ավելի քան 2000 տարի անց այն շարունակում է հիացնել միլիոնավոր այցելուների և բացահայտել հռոմեացիների մտածելակերպը, հասարակական կառուցվածքը և զվարճանքի մշակույթը։

1️⃣ Այն սկզբում այլ անուն ուներ

Կոլիզեումը սկզբում կոչվել է Ֆլավյան ամֆիթատրոն՝ կառուցված Վեսպասիանոս կայսրի օրոք։

«Կոլիզեում» անվանումը առաջացել է հարակից տարածքում կանգնած հսկայական արձանից՝ Ներոնի «Կոլոսուսից»։ Այսպիսով, իրականում անունը կապ չունի հենց շինության չափերի հետ, այլ՝ հարևան հուշարձանի։

2️⃣ Բացման արարողությունը տևել է 100 օր

Կոլիզեումը պաշտոնապես բացվել է մ.թ. 80 թվականին՝ Տիտոս կայսրի կողմից։

Բացման խաղերը տևել են ամբողջ 100 օր, և ներառել են գլադիատորական մարտեր, կենդանիների կռիվներ և այլ շոուներ։ Սա ոչ թե պարզապես միջոցառում էր, այլ հսկայական քաղաքական PR՝ ժողովրդի աջակցությունը ստանալու համար։

3️⃣ Նստատեղերը՝ խիստ սոցիալական համակարգով

Կոլիզեումը կարող էր տեղավորել մոտ 80,000 մարդ, բայց բոլորի տեղերը հավասար չէին։

• Կայսրը ուներ առանձին մուտք և պատվավոր տեղ

• Ազնվականներն ու պաշտոնյաները նստում էին ներքևում

• Սովորական քաղաքացիները՝ վերևի շարքերում

• Կանայք և ոչ քաղաքացիները՝ առանձին հատվածում

• Ստրուկները՝ ամենավերևում կանգնած

Այս համակարգը հստակ ցույց էր տալիս Հռոմեական հասարակության խիստ հիերարխիան։

4️⃣ Ստորգետնյա աշխարհ՝ լի գաղտնիքներով

Կոլիզեումի տակ գտնվում էր բարդ ստորգետնյա համակարգ՝ հայտնի որպես «hypogeum»։

Այստեղ էին սպասում գլադիատորները և վայրի կենդանիները, մինչ իրենց հերթը կհասներ։
Կային նաև.

• թաքնված անցքեր և թակարդներ

• հատուկ վերելակներ

• արագ բեմ դուրս բերելու մեխանիզմներ

Այս ամենը թույլ էր տալիս ստեղծել իրական «շոու», որը ցնցում էր հանդիսատեսին։

5️⃣ Այստեղ նույնիսկ ջրային մարտեր են անցկացվել

Քչերը գիտեն, բայց Կոլիզեումը ժամանակին օգտագործվել է նաև ծովային ճակատամարտերի (naumachia) համար։

Ամֆիթատրոնը լցվում էր ջրով, և ներսում տեղի էին ունենում նավերով մարտեր։
Հետագայում այս պրակտիկան դադարեցվեց՝ ստորգետնյա կառույցների զարգացման պատճառով։

Կոլիզեումը պարզապես հին շինություն չէ։ Այն հռոմեական ինժեներական մտքի, սոցիալական կառուցվածքի և «զվարճանքի ինդուստրիայի» նախատիպն է։ Ամեն այցի ժամանակ այն բացահայտում է նոր շերտեր՝ դարձնելով այն աշխարհի ամենահմայիչ պատմական վայրերից մեկը։