Վարդան Աճեմյան
Vardan Ajemian
թատերական ռեժիսոր, դերասանՎարդան Աճեմյանը հայ թատերական ականավոր ռեժիսոր է, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ և Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ով հսկայական ավանդ է ունեցել հայ ազգային թատերարվեստի զարգացման գործում։ Նա երկար տարիներ ղեկավարել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը։
Հետաքրքիր փաստեր
- 01
Վարդան Աճեմյանը ծնվել է Վան քաղաքում, սակայն Հայոց ցեղասպանությունից հետո ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան։
- 02
Նա եղել է Գյումրու (այդ ժամանակ՝ Լենինականի) դրամատիկական թատրոնի հիմնադիրներից մեկը և դրա առաջին գեղարվեստական ղեկավարը։
- 03
Աճեմյանի բեմադրած «Արշակ Երկրորդ» օպերան և շատ այլ թատերական ներկայացումներ դարձել են հայկական մշակույթի ոսկե ֆոնդի անբաժանելի մասը։
- 04
Նա ամուսնացած էր հայտնի դերասանուհի Արուս Ասրյանի հետ, իսկ նրանց թոռը՝ Վարդան Աճեմյանը, ճանաչված կոմպոզիտոր է։
Կենսագրական
Վարդան Աճեմյանը ծնվել է 1905 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Վանում։ Նախնական կրթությունն ստանալուց հետո նա ուսումը շարունակել է Երևանում և Մոսկվայում՝ խորացնելով իր գիտելիքները թատերական արվեստի և ռեժիսուրայի ոլորտում։ Նրա ստեղծագործական ուղին սկսվել է Լենինականի դրամատիկական թատրոնում, որտեղ նրա բեմադրությունները արագորեն արժանացել են հանդիսատեսի և քննադատների բարձր գնահատականին։
Ավելի ուշ Աճեմյանը գլխավորել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնը՝ դառնալով դրա պատմության ամենավառ էջերից մեկի հեղինակը։ Նրա ղեկավարությամբ բեմադրվել են ինչպես հայ դասական ու ժամանակակից հեղինակների, այնպես էլ համաշխարհային դրամատուրգիայի գլուխգործոցները։ Նա աչքի էր ընկնում վառ երևակայությամբ, դերասանի հետ աշխատելու բացառիկ տաղանդով և բեմական մասշտաբային մտածողությամբ։
Վարդան Աճեմյանը արժանացել է պետական բարձրագույն պարգևների, այդ թվում՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։ Նա մահացել է 1977 թվականին Երևանում՝ թողնելով հարուստ թատերական ժառանգություն, որը մինչ օրս ոգեշնչում է հայ ռեժիսորների և դերասանների սերունդներին։