
Տիգրան Պետրոսյան
Tigran Petrosian
Շախմատիստ, գրոսմայստերՏիգրան Պետրոսյանը շախմատի աշխարհի 9-րդ չեմպիոնն է, ով տիտղոսը նվաճել է 1963 թվականին և պահպանել մինչև 1969 թվականը։ Նա համարվում է շախմատային պատմության մեջ պաշտպանողական ոճի ամենամեծ վարպետներից մեկը, ում անառիկ խաղաոճի պատճառով անվանել են «Երկաթե Տիգրան»։ Պետրոսյանի հաջողությունները հիմք դրեցին Հայաստանում շախմատի մասսայականացմանը և մեծ վերելքին։
Հետաքրքիր փաստեր
- 01
Իր անառիկ պաշտպանության և կայուն խաղի համար նրան կոչում էին «Երկաթե Տիգրան»։
- 02
1962 թվականին նա անցկացրեց մի ամբողջ տարի՝ մասնակցելով բազմաթիվ բարձրակարգ մրցաշարերի, և ոչ մի պաշտոնական պարտիա չպարտվեց։
- 03
Աշխարհի չեմպիոնության մրցամարտին պատրաստվելիս Պետրոսյանն ամեն օր դահուկ էր քշում՝ ֆիզիկական դիմացկունությունը բարձրացնելու համար։
- 04
Միխայիլ Բոտվիննիկը նրա մասին ասել է. «Եթե Տալը զոհաբերություն է անում, վերցրեք, բայց եթե Պետրոսյանն է զոհաբերություն անում՝ մի՛ վերցրեք»։
- 05
Տիգրան Պետրոսյանի պատվին է անվանվել Երևանի շախմատի տունը, իսկ նրա պատկերը զետեղված է եղել հայկական դրամի վրա։
Կենսագրական
Տիգրան Պետրոսյանը ծնվել է 1929 թվականի հունիսի 17-ին Թիֆլիսում՝ հայ ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է դժվարին պայմաններում, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա որբացել է և ստիպված է եղել փողոց ավլել՝ ապրուստի միջոց հայթայթելու համար։ Շախմատ խաղալ սովորել է 8 տարեկանում։ Նրա տաղանդը նկատվեց, երբ նա տեղափոխվեց Երևան, որտեղ դարձավ Հայաստանի չեմպիոն, ապա՝ Խորհրդային Միության պատանեկան առաջնության հաղթող։
1949 թվականին տեղափոխվելով Մոսկվա՝ նա սկսեց արագորեն բարելավել իր արդյունքները և 1953 թվականին արժանացավ գրոսմայստերի կոչման։ Պետրոսյանի խաղի հիմքը խորը դիրքային մտածողությունն ու կանխարգելումն էր. նա կարողանում էր տեսնել և վերացնել վտանգը դեռևս 20 քայլ առաջ։
Նրա կարիերայի գագաթնակետը դարձավ 1963 թվականը, երբ նա հաղթեց Միխայիլ Բոտվիննիկին և հռչակվեց աշխարհի 9-րդ չեմպիոն։ 1966 թվականին նա հաջողությամբ պաշտպանեց տիտղոսը Բորիս Սպասկու դեմ մրցամարտում, սակայն 1969 թվականին զիջեց նրան։ Տիտղոսը կորցնելուց հետո էլ նա երկար տարիներ մնաց աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստների շարքում և Խորհրդային Միության հավաքականի կազմում 9 անգամ հաղթեց համաշխարհային օլիմպիադաներում։ Մեծանուն շախմատիստը մահացել է 1984 թվականի օգոստոսի 13-ին Մոսկվայում։
