
Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան)
Siamanto (Atom Yarjanian)
արևմտահայ բանաստեղծ, հասարակական գործիչՍիամանթոն արևմտահայ նշանավոր բանաստեղծ է, ում հզոր ու քնարական պոեզիան արտացոլել է հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարը, ցավն ու վերածննդի հույսը:
Հետաքրքիր փաստեր
- 01
«Սիամանթո» գրական ծածկանունը նրան տվել է իր ուսուցիչը՝ նշանավոր բանահավաք Գարեգին Սրվանձտյանցը:
- 02
Ուսանել է Փարիզի Սորբոնի համալսարանում՝ որպես գրականության բաժնի ազատ ունկնդիր:
- 03
Նրա «Կարմիր լուրեր բարեկամես» և «Հայրենի հրավեր» ժողովածուները համարվում են 20-րդ դարասկզբի հայ քնարերգության գլուխգործոցներ:
Կենսագրական
Սիամանթոն (իսկական անունը՝ Ատոմ Յարճանյան) ծնվել է 1878 թվականի օգոստոսի 15-ին Արևմտյան Հայաստանի Ակն քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Ներսիսյան վարժարանում, որտեղ նրա ուսուցիչն է եղել հայտնի գրող և բանահավաք Գարեգին Սրվանձտյանցը։ Հետագայում ուսումը շարունակել է Կոստանդնուպոլսի Սկյուտարի Պերպերյան վարժարանում։
1890-ական թվականների համիդյան ջարդերից հետո Սիամանթոն ստիպված էր լքել հայրենիքը։ Մեկնելով Եվրոպա՝ նա բնակվել է Ժնևում և Փարիզում, որտեղ Սորբոնի համալսարանում ուսանելու տարիներին սերտորեն կապվել է հայ ուսանողական և ազգային-ազատագրական շարժումների հետ։ Այստեղ էլ ձևավորվել է նրա գրական աշխարհայացքը, և լույս են տեսել նրա առաջին բանաստեղծությունները։
Սիամանթոյի պոեզիան աչքի է ընկնում ինքնատիպ պատկերավորությամբ, բանաստեղծական ռիթմով և խորը ողբերգականությամբ։ «Դյուցազնորեն», «Հոգեվարքի և հույսի ջահեր», «Կարմիր լուրեր բարեկամես» և այլ ժողովածուներում նա երգել է հայրենիքի ցավն ու ազատության տենչը։ 1915 թվականի Ապրիլյան եղեռնի օրերին Սիամանթոն ձերբակալվել է Կոստանդնուպոլսում և նահատակվել մտավորականների խմբի հետ։
