Կոմիտաս

Սողոմոն Սողոմոնյանը ծնվել է 1869 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Օսմանյան Կայսրության Քյոթահիա քաղաքում։ Վաղ տարիքում կորցնելով ծնողներին՝ նա որբացել է, սակայն նրա բացառիկ երաժշտական տաղանդը նկատվել է տեղի հայ համայնքի կողմից։ 1881 թվականին նրան ուղարկել են Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարան։ Այստեղ նա փայլուն տիրապետել է հայերենին, ուսումնասիրել հոգևոր երաժշտությունն ու ձեռնադրվել կուսակրոն քահանա՝ ստանալով Կոմիտաս անունը՝ 7-րդ դարի բանաստեղծ ու կաթողիկոս Կոմիտաս Ա Աղցեցու պատվին։

Ավելի ուշ Կոմիտասը մեկնել է Բեռլին՝ Ռիխարդ Շմիդտի մասնավոր կոնսերվատորիայում և Ֆրիդրիխ Վիլհելմ համալսարանում բարձրագույն երաժշտական կրթություն ստանալու։ Վերադառնալով՝ նա ծավալել է ծավալուն գիտական, հավաքչական և երգչախմբային գործունեություն։ Կոմիտասը շրջել է Հայաստանի գյուղերով, գրառել հազարավոր ժողովրդական երգեր ու պարեր՝ դրանք մաքրելով օտար ազդեցություններից։ Նա հիմնադրել է բազմաթիվ երգչախմբեր Թիֆլիսում, Էջմիածնում, Կոստանդնուպոլսում և Եվրոպայի խոշոր քաղաքներում ներկայացրել հայկական երաժշտությունը։

1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Կոմիտասը նույնպես ձերբակալվել է մտավորականների հետ և աքսորվել, ինչը ծանր հոգեբանական հարված է հասցրել նրան։ Չնայած ազդեցիկ ընկերների միջամտությամբ նա ազատ է արձակվել, ապրած ողբերգությունն ու ապրումները խաթարել են նրա հոգեկան առողջությունը։ Նա իր կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Փարիզի հոգեբուժարաններում և մահացել 1935 թվականին։ Հետագայում նրա աճյունը տեղափոխվել է Երևան, որտեղ հանգչում է իր անունը կրող Պանթեոնում։