
Ջիվան Գասպարյան
Jivan Gasparyan
դուդուկահար, կոմպոզիտորՋիվան Գասպարյանը աշխարհահռչակ հայ երաժիշտ և կոմպոզիտոր է, ով ծիրանափող դուդուկի մեղեդիները հասցրեց համաշխարհային բեմեր և դարձավ հայկական ժողովրդական երաժշտության խորհրդանիշը։
Հետաքրքիր փաստեր
- 01
Ջիվան Գասպարյանն արժանացել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի չորս ոսկե մեդալի (1959, 1962, 1973, 1980 թվականներին)։
- 02
Նրա նվագն հնչում է համաշխարհային ճանաչում ունեցող հոլիվուդյան «Գլադիատոր» և «Քրիստոսի վերջին փորձությունը» ֆիլմերում։
- 03
Համագործակցել է աշխարհահռչակ երաժիշտներ Փիթեր Գաբրիելի, Հանս Ցիմերի, Բրայան Մեյի և Սերժ Թանկյանի հետ։
Կենսագրական
Ջիվան Գասպարյանը ծնվել է 1928 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Կոտայքի մարզի Սոլակ գյուղում։ Դեռ վեց տարեկան հասակում, ինքնուրույն սովորելով նվագել, նա սկսեց իր անբաժանելի ճանապարհը հայկական ավանդական փողային գործիքի՝ դուդուկի հետ։ 1948 թվականին նա դարձավ Հայաստանի պարի և երգի պետական անսամբլի երաժիշտ, իսկ ավելի ուշ՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։
Տասնամյակների ընթացքում Վարպետը վերափոխեց դուդուկի ընկալումը՝ ազգային ժողովրդական գործիքը դուրս բերելով համաշխարհային երաժշտարվեստի ամենաբարձր հարթակներ։ Նրա հուզիչ, խորը և ողբերգականորեն գեղեցիկ կատարումները գերեցին միլիոնավոր ունկնդիրների ամբողջ աշխարհում, իսկ նրա ձայնագրություններն ու ֆիլմերի սաունդթրեքերը դուդուկը դարձրին Հայաստանի մշակութային այցեքարտը։
Ջիվան Գասպարյանը կյանքից հեռացավ 2021 թվականի հուլիսի 6-ին 92 տարեկան հասակում։ Նա թողել է հարուստ երաժշտական հսկայական ժառանգություն և աշակերտների մի ամբողջ սերունդ, որոնք շարունակում են նրա արվեստը։ Նրա մարմինն ամփոփված է Երևանի Կոմիտասի անվան պանթեոնում։
