Հրաչ Բարթիկյան

Հրաչ Միքայելի Բարթիկյանը ծնվել է 1927 թվականի հուլիսի 7-ին Աթենքում՝ սփյուռքահայ ճանաչված հրապարակախոս և հասարակական գործիչ Միքայել Բարթիկյանի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի հայկական և հունական վարժարաններում, իսկ 1946 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է հայրենիք։ 1953 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, որից հետո իր գիտական ուղին շարունակել է Լենինգրադի պետական համալսարանի ասպիրանտուրայում՝ հռչակավոր հայագետ Հովսեփ Օրբելու ղեկավարությամբ։

Բարթիկյանի գիտական հետազոտությունների հիմնական առանցքը հայ-բյուզանդական քաղաքական, մշակութային հարաբերություններն ու միջնադարյան աղբյուրների քննական վերլուծությունն էին։ Նրա ջանքերով «Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին» մատենաշարով լույս տեսան բյուզանդական պատմիչների արժեքավոր երկերի հայերեն թարգմանությունները՝ ծավալուն ծանոթագրություններով։ Նա նաև աշխարհաբարի է վերածել Մատթեոս Ուռհայեցու «Ժամանակագրությունը» և չափածո թարգմանել բյուզանդական «Դիգենիս Ակրիտաս» էպոսը։

Ակադեմիկոս Բարթիկյանը հեղինակ է շուրջ 200 գիտական հոդվածների և ավելի քան 15 հիմնարար գրքերի, որոնք հրատարակվել են մի քանի լեզուներով, այդ թվում՝ հունարեն, ֆրանսերեն և անգլերեն։ Նրա գիտական վաստակը բարձր է գնահատվել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ արտերկրում։ Մեծանուն գիտնականը կյանքից հեռացել է 2011 թվականի օգոստոսին Երևանում՝ թողնելով հարուստ ու անանցանելի գիտական ժառանգություն։