Գաբրիել Սունդուկյան
Gabriel Sundukyan
դրամատուրգ, գրողՀայ մեծանուն դրամատուրգ, հայ գրականության և թատրոնի մեջ քննադատական ռեալիզմի հիմնադիր, «Պեպո» հանրահայտ կատակերգության հեղինակ։
Հետաքրքիր փաստեր
- 01
Սունդուկյանը փայլուն տիրապետում էր մի քանի լեզուների, այդ թվում՝ գրաբարին, աշխարհաբարին, ֆրանսերենին, իտալերենին, լատիներենին, ռուսերենին և պարսկերենին։
- 02
Նրա «Պեպո» կատակերգության հիման վրա 1935 թվականին նկարահանվել է հայկական առաջին ձայնային գեղարվեստական ֆիլմը։
- 03
Առաջադիմական հայացքների համար նա պաշտոնանկ է արվել և աքսորվել Դերբենդ, որտեղ ապրելու տարիներին նախագծել է տեղի հայկական Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին։
Կենսագրական
Գաբրիել Սունդուկյանը ծնվել է Թիֆլիսում՝ հարուստ առևտրականի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի մասնավոր դպրոցներում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետի արևելյան բաժնում, որն ավարտել է պարսկական տաղաչափության մասին թեզով։ Ուսումնառության տարիներին մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել թատրոնի և համաշխարհային գրականության նկատմամբ։
Վերադառնալով Թիֆլիս՝ նա ակտիվորեն լծվել է հայ մշակութային և թատերական կյանքի զարգացմանը։ Սունդուկյանը հեղաշրջում կատարեց հայ թատրոնում՝ հեռանալով կլասիցիստական և ռոմանտիկական կանոններից ու հիմք դնելով կենցաղային, ռեալիստական դրամատուրգիային։ Նրա կերպարները խոսում էին հարազատ Թիֆլիսի բարբառով՝ արտացոլելով հասարակ ժողովրդի ու վաճառականության կյանքն ու սոցիալական հակասությունները։
Նրա գլուխգործոցը «Պեպո» կատակերգությունն է, որը հայ դասական թատրոնի գագաթնակետն է և մինչ օրս չի հեռանում բեմից։ Մեծ գրողի անունով է կոչվում Երևանի ազգային ակադեմիական թատրոնը։ Սունդուկյանը մահացել է 1912 թվականին Թիֆլիսում՝ թողնելով անգնահատելի գրական և հասարակական ժառանգություն։