
Ազատ Վշտունի
Azat Vshtuni
բանաստեղծ, գրական-հասարակական գործիչԱզատ Վշտունին 20-րդ դարի առաջին կեսի աչքի ընկնող հայ բանաստեղծ և հասարակական գործիչ է, որի ստեղծագործությունն արտացոլում է հայ ժողովրդի ազատատենչ ոգին ու կրած տառապանքները։
Հետաքրքիր փաստեր
- 01
Ազատ Վշտունի գրական անունը ծնվել է 1910-ական թվականների հայ մտավորականության տրամադրությունների ազդեցությամբ՝ խորհրդանշելով ազատության ձգտումն ու վիշտը, որոնք բնորոշ էին հայ ժողովրդի կյանքին։
- 02
1911 թվականին նա մեկնել է Փարիզ և որպես ազատ ունկնդիր հետևել Սորբոնի համալսարանի գրական-փիլիսոփայական ֆակուլտետի դասախոսություններին։
- 03
1921 թվականին Իրաք և Իրան կատարած ճանապարհորդությունից հետո նա թերթերում տպագրել է բանաստեղծություններ՝ դրանք ներկայացնելով որպես արաբ բանաստեղծ Սեիդ էլ Նուրի ստեղծագործություններ, և միայն հետագայում է բացահայտել իր հեղինակությունը։
Կենսագրական
Ազատ Վշտունին (իսկական անունը՝ Կարապետ Թաշճյան) ծնվել է 1894 թվականի հուլիսի 17-ին Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքում՝ ուսուցչի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի Երեմյան դպրոցում, իսկ 1908-1911 թվականներին սովորել է Կոստանդնուպոլսի հեղինակավոր Կեդրոնական վարժարանում։ Երիտասարդ տարիներին նա մեկնել է Փարիզ, որտեղ կահույքի գործարանում աշխատելուն զուգահեռ հետևել է Սորբոնի համալսարանի դասախոսություններին, ինչն էլ ավելի է ընդլայնել նրա գրական աշխարհայացքը։
1914 թվականին Վշտունին տեղափոխվել է Թիֆլիս և ակտիվորեն լծվել հասարակական ու գրական գործունեությանը։ Նա աշխատել է Ներսիսյան դպրոցի որբանոցում, հիմնադրել է «Փարոս» հանդեսը և դարձել Սովետական Հայաստանի գրական առաջին կազմակերպության՝ Գրողների ասոցիացիայի նախագահը։ Եղիշե Չարենցի և Գևորգ Աբովի հետ միասին նա եղել է հայտնի «Երեքի խմբակ» գրական միավորման անդամ, որը նոր շունչ ու ավանգարդիստական գաղափարներ բերեց հայ պոեզիա։
Կյանքի հետագա տարիներին Վշտունին խմբագրել է մի շարք առաջատար ամսագրեր ու թերթեր, այդ թվում՝ «Մուրճը» և «Խորհրդային արվեստը»։ Նրա բանաստեղծություններն ու պոեմները, որոնցից հայտնի են «Սրտիս լարերից», «Հուզանք ու զանգ» և «Արևելքը հուր է հիմա» ժողովածուները, թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Բանաստեղծը մահացել է 1958 թվականի մարտի 26-ին Երևանում՝ թողնելով հարուստ գրական ժառանգություն։
