Alicia Ghiragossian
🎂 Օրվա հայտնին

Ալիսիա Կիրակոսյան

Alicia Ghiragossian

1936 – 2014

բանաստեղծուհի

Արգենտինահայ աշխարհահռչակ բանաստեղծուհի և թարգմանչուհի, ով ստեղծագործել է երեք լեզվով և առաջադրվել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի։

Հետաքրքիր փաստեր

  • 01

    Ալիսիա Կիրակոսյանի բանաստեղծությունների «Էություն և կետադրություն» (Being and Punctuation) իտալերեն հրատարակությունը նկարազարդել է անձամբ աշխարհահռչակ նկարիչ Պաբլո Պիկասոն։

  • 02

    Նա գրականության մեջ նոր՝ «գերտարածական» (մետադիմենսիոնալ) պոեզիայի ուղղության և տեսության հիմնադիրն է։

  • 03

    1967 թվականին, երբ Երևանում լույս տեսավ նրա «Արմատ և էություն» գիրքը, 10,000 օրինակ տպաքանակը սպառվեց ընդամենը մեկ օրում՝ առաջացնելով պոեզիայի գրքի աննախադեպ «սև շուկա»։

  • 04

    1997 թվականին նրա թեկնածությունն առաջադրվել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի։

  • 05

    Հայտնի կոմպոզիտոր Ռոբերտ Ամիրխանյանը նրա նուրբ ու խորը քնարերգության հիման վրա հորինել է մի շարք սիրված երգեր, այդ թվում՝ «Ինձնից այնքան ես բացակա եղել» ստեղծագործությունը։

Կենսագրական

Ալիսիա Կիրակոսյանը ծնվել է 1936 թվականի հուլիսի 13-ին Արգենտինայի Կորդովա քաղաքում՝ Մեծ եղեռնից փրկված վանեցի հայերի ընտանիքում։ Փայլուն կրթություն ստանալով Բուենոս Այրեսի ազգային համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում՝ նա որոշ ժամանակ աշխատել է որպես փաստաբան և խաղացել համալսարանական թատրոնում, սակայն շուտով թողել է իրավաբանությունն ու ամբողջությամբ նվիրվել գրականությանը։ 1971 թվականին բանաստեղծուհին տեղափոխվել է Լոս Անջելես (ԱՄՆ), որտեղ էլ ապրել ու ստեղծագործել է մինչև կյանքի վերջը։

Կիրակոսյանը գրել և հրատարակել է ավելի քան 60 անուն գիրք՝ հիմնականում իսպաներեն, հայերեն և անգլերեն լեզուներով։ Նրա պոեզիան, որն աչքի է ընկնում փիլիսոփայական խորությամբ, մետաֆիզիկական պատկերներով և արդիական լեզվամտածողությամբ, արագորեն արժանացել է միջազգային ճանաչման։ Ֆրանսիացի մեծանուն գրող Ժակ Պրևերը նրան անվանել է «գիսավոր մի աստղ, մի արև, բանաստեղծության լավ մի պահ», իսկ Խորխե Լուիս Բորխեսը նշել է, որ նրա տողերում զգացվում է բացարձակ ճշմարտությունը։

1967 թվականին Ալիսիայի առաջին այցելությունը Հայաստան բեկումնային եղավ նրա կյանքում։ Այստեղ նա գտավ իր ինքնության արմատները, ինչը նոր էջ բացեց նրա ստեղծագործական կյանքում՝ ներշնչելով հայերենով գրված հրաշալի գործեր։ Ալիսիա Կիրակոսյանը մեծ ներդրում ունի հայ գրականության զարգացման և սփյուռքում ազգային արժեքների պահպանման գործում։ Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար նա պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով և արժանացել ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտորի կոչման։ Տաղանդավոր բանաստեղծուհին մահացել է 2014 թվականի մայիսի 22-ին Լոս Անջելեսում։

Շարունակի՛ր կարդալԼավագույն մասնագիտությունները Հայաստանում 2026 թվականին
Վերադառնալ գլխավոր էջ