Alexander "Skunder" Boghossian
🎂 Օրվա հայտնին

Ալեքսանդր «Սկունդեր» Պողոսյան

Alexander "Skunder" Boghossian

1937 – 2003

նկարիչ, մանկավարժ

Ալեքսանդր «Սկունդեր» Պողոսյանը հայ-եթովպական ծագմամբ աշխարհահռչակ նկարիչ է, աֆրիկյան ժամանակակից կերպարվեստի և աֆրո-ցենտրիկ սյուրռեալիզմի ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկը։

Հետաքրքիր փաստեր

  • 01

    Նա դարձավ առաջին ժամանակակից աֆրիկացի նկարիչը, ում աշխատանքները ձեռք բերվեցին Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի (MoMA) մշտական հավաքածուի համար։

  • 02

    Նրա հայրը՝ Կոսովո Պողոսյանը, Եթովպիայում ծնված հայ էր, ով ակտիվորեն մասնակցել է Եթովպիայի դիմադրության շարժմանը իտալական օկուպացիայի դեմ։

  • 03

    Սկունդերը երկար տարիներ դասավանդել է ԱՄՆ-ի հեղինակավոր Հովարդ համալսարանում՝ կրթելով ամերիկյան և աֆրիկյան արվեստագետների մի քանի սերունդ։

  • 04

    Իր ստեղծագործություններում նա վարպետորեն համադրել է աֆրիկյան ավանդական տոտեմային պատկերները, եվրոպական սյուրռեալիզմը և հայկական միջնադարյան մանրանկարչության ոճական տարրերը։

Կենսագրական

Ալեքսանդր «Սկունդեր» Պողոսյանը ծնվել է 1937 թվականի հուլիսի 22-ին Եթովպիայի մայրաքաղաք Ադիս Աբեբայում՝ հայ հոր և եթովպացի մոր ընտանիքում։ Նրա մանկությունն անցել է բազմամշակութային միջավայրում, որտեղ միախառնված էին հայկական և եթովպական ավանդույթները։ 1955 թվականին Եթովպիայի կայսր Հայլե Սելասիեի կողմից ստացած կրթաթոշակի շնորհիվ նա տեղափոխվել է Եվրոպա՝ ուսումը շարունակելով Լոնդոնի և Փարիզի առաջատար գեղարվեստի ակադեմիաներում։

Փարիզում անցկացրած տարիները բեկումնային եղան նկարչի համար։ Այնտեղ նա ծանոթացավ սյուրռեալիզմի հիմնադիրների, ինչպես նաև աֆրիկյան գրական ու արվեստի վերածննդի շարժման առաջնորդների հետ։ Սկունդերը սկսեց ստեղծել կտավներ, որոնք արտացոլում էին աֆրիկյան տիեզերագնացությունը, դիցաբանությունը և սիմվոլիզմը՝ համեմված արևելյան խորհրդավորությամբ։ 1966 թվականին նա վերադարձավ Եթովպիա, որտեղ դասավանդեց Ադիս Աբեբայի գեղարվեստի դպրոցում՝ հսկայական ազդեցություն թողնելով տեղի նկարիչների նոր սերնդի վրա։

1969 թվականին Պողոսյանը տեղափոխվեց Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ ապրեց և ստեղծագործեց մինչև կյանքի վերջ։ Նա դարձավ Հովարդ համալսարանի պրոֆեսոր և շարունակեց իր ակտիվ ցուցահանդեսային գործունեությունը ողջ աշխարհում։ Նրա կտավները զարդարում են աշխարհի խոշորագույն թանգարանները, այդ թվում՝ Սմիթսոնյան ինստիտուտը։ Մեծանուն արվեստագետը կյանքից հեռացել է 2003 թվականի մայիսի 4-ին Վաշինգտոնում՝ մնալով արվեստի պատմության մեջ որպես երկու հնագույն մշակույթների՝ հայկականի և եթովպականի յուրօրինակ կամուրջ։

Շարունակի՛ր կարդալՀեռավար աշխատանք․ ինչպես սկսել (Ուղեցույց սկսնակների համար 2026)
Վերադառնալ գլխավոր էջ